Categories
Community Work Solar Energy

थ्री इन वन – मासवणे जि प शाळा (सोलर नेट मीटरींग)

मुंबई नाशिक हायवेवरुन वासिंदला उजवीकडे वळले की रेल्वेलाईन व नंतर नदी ओलांडून अरूंद रस्ता वळणावळणांनी फिरत जातो, वाटेत शेई-शेरी गावाच्या खुणा, चौक लागतात, क्वचित एखादे श्रीमंती पण विना वावर ओस दिसणारे फार्म हाउस.

शहापूरच्या भेट दिलेल्या बऱ्याच शाळांसाठी जो सरळसोट अन् प्रशस्त शहापूर किन्हवली रस्ता परीचयाचा झाला आहे, त्यामानाने हा रस्ता तसा निबीड म्हणावा लागेल.

तर शेरी पुढे नव्याने मोठ्या प्रमाणावर बांधकाम सुरू असलेल्या समृद्धीमार्गापल्याडही जावे लागते आणि मग तंटामुक्त च्या दिमाखदार कमानीतून पुढे जाऊन मासवणे गाव लागते. दाटीवाटीने वसलेली ५०-६० घरे असावीत, आणि त्यातून वाट काढत पुढे जि प शाळा समोर दिसते.

एकंदर तीन इमारतीत पसरलेल्या, उंच-सखल दगडी कातळाच्या जागेवर वसलेल्या शाळेसमोरच्या वाटेत आपले टणक टोकेरी अस्तित्व दाखवणारे खडक अजूनही आहेत, प्रथमदर्शनी मला जाणवले नाहीत तरी त्यातला एक खडक कारच्या तळाला स्पर्शून गेलाच.

या शाळेत ४-५ वर्षांपूर्वी बसवलेली २५० वॅटची ८ सोलर पॅनल बॅटरी सिस्टीमला जोडली आहेत, आणि अजूनही वापरात आहेत.
३ पैकी २ इमारतींना यातून दिवे आणि २ पंखे शाळेच्या वेळात चालण्याइतपत सौरवीज पुरेशी होते.
तर तिसऱ्या इमारतीला मेडा चे ३०० वॅट ची तीन पॅनल आणि स्वतंत्र इन्व्हर्टर बसवला आहे.


याच इमारतीत महावितरणचा वीज मीटरसुद्धा आहे. या इमारतीमागे स्वच्छतागृहाच्या सिमेंट पत्र्याच्या छतावर सोयोची ८ पॅनेल्स एका लोखंडी फ्रेमला बसविली आहेत. ही फ्रेम मात्र छताच्या पत्र्यावर नुसती स्वतःच्या वजनाने ठेवली आहे आणि तारांनी जुजबी बांधली आहे.


पॅनल अशी ठेवली आहेत की त्यांचे पॅरलल वायरींग बदलून सिरीजमध्ये बदलण्यासाठी ८ पैकी ४ पॅनेलच्या जंक्शनबॉक्सला पोहोचताच येईना.

दुसरीकडे शाळेला महावितरणचा वीजपुरवठा काही महिन्यांपूर्वीपासुन सुरु करून घेतलेला आहे आणि त्याचे नियमित ४००+ बिल येऊ लागले आहे. सध्या तरी शिक्षकच आपापसात पैसे जमा करून बिल भरतात. वीजपुरवठा मात्र, नक्की किती ते ना सांगता येण्याइतका, बऱ्याचदा खंडित होत असतो.

गोंधळी मॅडमसोबतच्या संवादातून महाजन साहेबांनी मालती वैद्य स्मृती ट्रस्टतर्फे या शाळेसाठी नेट मीटरींग करून देण्याचा प्रकल्प मंजूर तर केला पण हे असे काही मुद्दे प्रत्यक्ष साईटला भेट देऊनच समोर आले.

त्यातच सोलर अर्जाला महावितरणकडून मान्यता मिळाल्यावर मी इंस्टॉलेशनसाठी दिवस ठरवायला फोन केला असता असे कळले की मॅडमची आता दुसऱ्या शाळेत बदली झाली आहे आणि म्हणून त्यांनी पाटील सरांचा नंबर दिला.

ठाणे-कल्याण परिसरात नाशिक हायवेला नित्याच्या वाहतुकगर्दीच्या भीतीने लवकर निघून मी सव्वानऊवाजता शाळेत पोहोचलो तेव्हा विद्यार्थी आणि शिक्षक यायचे होते.

ते येईपर्यंत मी सर्व निरीक्षणे करून काही आडाखे बांधले. पाटील आणि दळवी सर आल्यावर त्यांच्याशी बोललो आणि नककी काय-कसे करावे यासाठी अर्थातच महाजन साहेबांना फोन लावला.

एकीकडे बिलातून सुटका हवी, दुसरीकडे बॅटरीवाली सिस्टिम चालू राहिल्यास वीजपुरवठा खंडित होईल तेव्हा शाळेसाठी चांगले.
वीजपुरवठा जास्त वेळ खंडित होत असेल तर नेटमीटरींग तितकेसे किफायतशीर ही होणार नाही, आणि शिवाय ८ पैकी ४ पॅनल चे वायरींगच बदलता येऊ शकत नाही.

तर मग असे ठरले की ८ पैकी ४ पॅनल नेट मीटरींगला जोडावी, ४ पॅनल बॅटरीलाच जोडली राहू देत. आणि पुढे सोलर मीटरची जोडणी झाल्यापासून ३-४ महीन्यांमध्ये पुढचे कसे ते ठरवता येईल.

मग यानुसार कामाला गती दिली. दळवी सरांनी मोलाचे सहकार्य केले, एका विद्यार्थ्याच्या साहाय्याने ४ पॅनलचे वायरींग हवे तसे करून घेतले.
ग्रीड टाय इन्व्हर्टर, एसीडीबी, डीसीडीबी बसवले. दळवी सरांच्या मताने मीटरसाठी सोयीची जागा ठरवून त्याची फळी बसवली.

आणि प्राथमिक चाचणी करून झाली देखील. १ किलोवॅटची पॅनल जोडली असताना काहीश्या ढगाळ वातावरणात इन्व्हर्टर १७० ते २०० वॅट वीजनिर्मिती दाखवू लागला.

जेवणाची वेळ झाली तसे शिक्षकांसोबत डबा घेऊन बसलो.
जवळपास सर्वच शाळांमध्ये जेवणाच्या टेबलवर ओळखी होतात, गप्पा होतात, जिव्हाळ्याचे विषय चर्चेला असतात – त्याबाबत समजते.
खात्रीशीर असे दोन मुद्दे हमखास येणार….
१. शाळेत नोकरीसाठी येताना करावे लागणारे प्रवासाचे सायास.
२. शाळेच्या कामाव्यतिरीक्त कराव्या लागणाऱ्या योजनांची विवंचना.

जेवणाच्याच वेळेत शाळेला मध्यान्ह भोजनाचे धान्य देणारा टेम्पो आला. त्याबाबतच्या काही बाबी समजल्या.
ग्रामपंचायतीकडून वाय-फाय योजनेसाठी शाळेमध्ये सामग्री येऊन पडली आहे परंतु त्याची अजून जोडणी केली नसल्यामुळे नुसतेच जागा अडवून पडले आहे.
तीन पैकी एका इमारतीची दुरवस्था झाल्याने पुनर्बांधणीचा प्रस्ताव दिल्याला बरेच दिवस झाले, पण अजून कार्यवाही नाही.
चार जणांपैकी पैकी एक शिक्षिका तात्पुरत्या स्वरूपात त्यांच्या नेहमीच्या शाळेऐवजी इथे येतात. असे बरेच काही. असो.

जेवण झाल्यानंतर अर्थिंगचा खड्डा घेऊन त्याची जोडणी पूर्ण केली आणि दळवी सरांना सिस्टीम कशी चालते, मीटरचे रीडिंग कसे घ्यावे, याबाबत शक्यती सर्व माहिती दिली. पुढील प्रक्रियेसाठी माझ्या बाजूने काय करायचे आणि त्यांनी शहापूर महावितरणला जाऊन टेस्टिंगसाठी मीटर देण्याचे समजावून सांगितले.

आवरते घेईतो मुलांनी गलका केला, त्यांचा आता बहुतेक खेळाचा तास सुरू होणार होता. त्यांच्यासोबत यथेच्छ फोटो काढले. शाळेच्या मैदानात ध्वजस्तंभापाशी सकाळी शांत बसून असलेली कुत्र्याची दोन गोजिरवाणी पिल्ले आता चहुकडे बागडत होती.
त्यांची आपापसात चाललेली मस्ती आणि शाळेच्या मुलांचा मैदानातला दंगा, बाल्यावस्थेचे रूप एकसारखेच की…

सकाळच्या सारखाच पुन्हा एकदा सरांनी चहा आणवला. बिन दुधाचा आणि बहुतेक गुळाचा केलेला तो कोरा चहा. एक वेगळाच छान स्वाद.

गाडी काढावी तर मुलांनी गाडीतून फिरवून आणण्याचा हट्ट केला, आणि शिरले की आठ दहा जण आत मध्ये…
मग दळवी सरांनी थोडा धाक दाखवीत त्यांना बाहेर काढले आणि मी निघालो.

वाटेत भर रस्त्यात एक दीड फुटी साप, थोड्याच वेळापूर्वी अंगावरून गाडीचे चाक गेल्यामुळे असेल, तडफडत होता. कुतूहलापोटी उतरून जवळून पाहिले खरे, परंतु फारसे करता येण्याजोगे सुचले तरी काहीच नाही.

परतीच्या वाटेवर पुढे समृद्धी मार्गाच्या अजस्त्र कामाचा थोडा वेळ थांबून आवाका समजून घेण्याचा प्रयत्न केला, काही फोटो काढले.
ठाण्यापर्यंतचा प्रवास नेहेमीपेक्षा तुलनेने बराच वेगात आणि विना अडथळा वापर पडला.
घरी आल्यावर मीटर टेस्टिंगची फी भरून पावत्या सरांना पाठवल्या, कमिशनिंग रिपोर्ट आणि सिस्टीम फोटो महावितरणच्या ऑनलाईन वर अपलोड करून दिले.

तर अशाप्रकारे मासवणे शाळेच्या सोलर नेट मीटरिंग ची उभारणी पूर्ण झाली, आता यथावकाश सोलर मीटर बसवून शाळेला प्रत्यक्ष लाभ मिळू लागेल.
त्यांच्याकडे आता दोन बॅटरी वाल्या सिस्टीम आणि तिसरी नेट मीटरिंग सिस्टीम असे थ्री इन वन झाले आहे

Categories
DIY How To Solar Energy

VFD and LV Solar Panels, a try-out

We have been experimenting with VFDs to run conventional AC Pumps using DC power of solar panels as in previous post (HP Size Solar Pumps) This is because there are a couple of good quality Solar MPPT VFDs easily available at fair prices.

However the VFD requires relatively high DC input voltage, 290 to 360VDC to run a single phase AC pump, and 440+VDC to run a three phase pump.

At sub-HP power levels the solar panels in commercially available sizes (250 to 330 Watt and 36 to 44 VDC each) are most often not going to add up to the input voltage requirements even for a VFD that will run a single phase AC pump.

To deal with this issue, there is a thought process that some kind of DC to DC boost converter can be used from low voltage DC source to raise the DC voltage in the acceptable range for to the VFD.

As a quick check a small experiment was carried out involving following components.

  1. DC source from 8 x 60 W 36VDC array of panels but on a fully cloudy day. The open circuit voltage at the panel output was around 24 to 34 VDC.
  2. A low cost inverter board that runs on SG3524 chip and MOSFETs, it produces approximately 50 Hz square wave AC output.

3. Salvaged transformer from a household inverter, 12-0-12V to 230V centre tapped, this is rated for around 700VA.

4. Frecon make solar VFD for single phase AC output.

The overall assembled setup is shown in the next picture.

To measure the output voltage and to view the wave pattern, a hobbyst’s oscilloscope (DSO138) was used. At the high voltage side output of the transformer a voltage divider comprising of 22kohm, 1.6kohm and 22kohm was connected. The measuring probes of the oscilloscope were connected across the central 1.6kohm resistor, thus the voltage measured on the oscilloscope is scaled down by a ratio of 1.6 : 44 (i.e. 1 : 27.5). Or in other words, the measured voltage on oscilloscope need to be multipled by 27.5 to get the actual voltage level at the transformer output.

Observations

When the DC power was applied to the inverter and VFD was connected to the transformer output, but not yet switched on, the output from transformer showed as in below picture. Oscilloscope showing 8V means the AC output was +220/-220 V peak to peak and 6.84 x 27.5 = 188 VAC RMS. The DC voltage at inverter input was seen to be in range of 12V.

In this case, the LED display of VFD showed a DC input voltage as 172 VDC. This is not really adequate for a single phase solar VFD, while it requires 290 to 360VDC input for normal operation.

When VFD was switched on, the output voltage from transformer was seen to be reduced. Oscilloscope showing 7.04V means the AC output was +193/-193 V peak to peak, and 2.21 x 27.5 = 61 VAC rms. The DC voltage at inverter input was at 6V. More importantly the waveform is highly distorted and is most likely due to not enough driving power for the transfomer of the inverter, suggestive of shortfall in power available from solar panels.

It would be fair to conclude that this conept as such is ok but the voltage levels and power efficiency need to be experimented further and evaluated.

Adequate power and volage from Solar panels need to be made available on a bright sunny day.

May be, high frequency switching with suitable ferrite or equivalent transformer need to be used.

More to Follow…..

Categories
DIY Solar Energy Water

HP Size Pumps with Solar Panels

Concept Statement

Centrifugal pumps running on normal AC power supply are very common, fairly efficient and most importantly they are locally available from wide range of manufacturers. Their use and operation is more or less hasslefree, they are easily serviceable at nearby workshops and pricewise also they are affordable. These points are specifically important in comparison to a classical solar pump system that is available in market these days, and which potentially uses a BLDC 3 phase DC motor/pump with permanent magnets and all stainless steel body.

These standard AC pumps are available in 0.5 HP to 10s of HP of power rating, able to run on single phase (220V) or three phase (415V) AC power supply and available in formats like monoblock pumpset, openwell submersible and borewell submersible pumps.

Monoblock Pump
Openwell Submersible Pump
Borewell Submersible Pump, motor and pump shown separated from each other.

This article discusses the use of such standard AC pumps using Solar Panels as the source of electricity.

Since solar panels generate DC voltage, it is important to have some mechanism or device to convert the DC electricity from the panels to AC power so that the pump can run on it.

A standard AC motor consumes large amounts of current during startup for a few seconds, this current can be 2 to 6 times of the normal operating current at full load. On the other hand solar panels are a current limited source of power i.e. the current output available from a given solar panel is limited by the size of panel. This means that the solar panels which would be sized and selected to meet the current requirements of the pump at normal operating load are not going to be able to start the pump in normal or traditional manner. Some kind of soft start approach is needed.

Also based on sunlight available over the day time, the output voltage, current and power from solar panels is going to vary, this needs to be maximized by making the pump run at various voltage and/or AC frequency. The standard AC motor which is expected to operate at 50 Hz power supply, can actually be made to run over a range of supply frequency (35 to 55 Hz) without any significant side effects. In this range of frequency, the output power of the motor varies almost linearly and this inherent feature can be used to match the solar panel output with the pump-motor power requirements.

All the above leads to a solution which has to be based on some sort of electronics to support following features.

  1. DC to AC conversion
  2. Soft start or gradually increasing voltage during startup
  3. Output voltage and frequency modulation to optimize the power generation from the solar panels.

For 1 and 2 above there already exists a robust industrial device called Variable Frequency Drive (VFD). VFDs are often used in various industries to control the load and/or speed of standard AC motors which drive the heavy plant and machinery.

Most VFDs allow AC (single or three phase) or DC power supply as input and generate three phase AC power as output.

VFD – Variable Frequency Drive

Internally the input AC power supply is first rectified to DC, that is what makes VFD suitable to run with Solar Panels. Then a microcontroller based circuitry drives a set of power transistors (IGBT or MOSFETs) to achieve DC to AC conversion with a SPWM (sinusoidal pulse width modulation) technique.

The output power is a sine wave with a configurable mains frequency (10 to 60 Hz as an example) but laden with spikes or chopped waveform with a carrier frequency of a few kilo-Hz. This is acceptable for standard AC motors, or rather the carrier frequency used in commercially available VFDs is optimized to keep the motors healthy and not to generate any ill-effects, especially high frequency harmonics.

Output Wavefrom from a VFD

The same waveform as explained and shown above, is generated in all the three phases of the output, but appropriately phase shifted by 120 degrees from each other. That makes a nice power source for a three phase AC motor.

During startup the VFD outputs a lower frequency of say 10 Hz and correspondingly lower pulse width (effectively a reduced AC voltage at the output). It is then gradually increased over a period of 5 to 15 seconds to normal operating frequency of 50 Hz. That is how a soft start is implemented.

VFDs have a simple and basic keypad with start, stop, menu buttons. Keypad permits setting of various configurable parameters, and also displays the operating status/errors if any.

Connectivity with external controlls is also provided, which allows dynamically setting the output frequency and voltage, external start and stop commands etc.

A fewer brands of VFDs have started manufacturing VFDs with additional features as below.

  1. Customized phaseshift of 90/110 degrees (instead of 120) between the three output phases, to emulate the 3 wire power supply of a single phase capacitor run motor.
  2. Changes to output frequency at runtime based on an inbuilt MPPT (maximum power point tracking) algorithm, essential for solar panels.

Test Results

With the concept explained so far as above, we have carried out a few real life tests using a VFD and borewell submersible pump.

Equipment used is listed below

  1. FRECON Make Solar VFD, model number FR150T – 2S – 2.2B -H, this accepts single phase AC input or DC input and gives out 3 phase 220 VAC. Has configuration settings to connect a single phase motor across the three U V W output terminals, and also has a MPPT algorithm in-built into it. It is not a Make In India brand but has ample presence of local dealer network in India. Build wise seems a good robust build.
  2. Kirloskar make borewell submersible pump model Jalaraj KP4-1009 with 10 stages impeller, single phase 1 HP, 220VAC oil filled motor.
  3. An unbranded borewell submersible pump, 10 stages, 0.5 HP 220VAC water filled motor, purchased from local market.
  4. Energy Meter Secure Make, single phase 220VAC 30 Amps, 3200 pulses for 1 KWH unit consumption.
  5. Power was taken from normal household AC supply
  6. Water flow and pressure measurement was carried out using conventional simple techniques.

Normal AC power supply was connected to the input of VFD

Output terminals of the VFD were connected to the pump as given in the user guide of the VFD, i.e. U>>Y, V>>R, W>>B

Two different voltage settings were used for testing at 100% and 80% of normal using F00.16 configuration of VFD.

Valve in the delivery line was kept open in such a way as to be near the operating point to get 2.5 to 3.5 bar pressure and around 1800 LPH flow.

Below are few images and videos related to the tests carried out.

Short Video of the Trial Run, shows the simple setup, pump, energymeter and VFD
Frecon VFD
connection diagram
Pressure Gauge
Unbranded 0.5 HP pump, This turned out to be actually a 1 HP pump with much less efficiency than the Kirloskar Pump
Output from VFD visually seen using light bulbs. VFD was configured for a single Phase Motor. This is typical to the FRECON Solar VFD model that they have provided a configuration setting. F08.00 = 2

Important observations

The VFD was tried in two different wiring arrangements.
Two wire output mode: This is as per connection F08.00 = 1, whereby the run capacitor of the motor would be kept in circuit and only two wires of the VFD output were connected to the motor starter. In this case it was seen that the motor draws relatively more current untill it starts rotating and there after settles down to normal operating current. The starting current in this case is not as high as it would be otherwise on normal AC power supply, but still higher than running current. This is expected to be so and likely due to the inadequate capacitance at lower starting frequency.
Three wire output mode: This is as per connection F08.00 = 2, as shown in figure 2.11 In this case the motor draws steadily and gradually increasing current until it stabilizes to the normal running current.
This is a very important and useful aspect of the connection arrangement supported by this VFD since it will help deployment of optimum capacity of solar panels.

Further Work

It is essential to carry out similar tests with input power taken from suitably selected solar panels at various time of the day.

An online calculator for panel capacity is presented here at the below link. This will be useful to select the panel ratings for a given pump capacity.

https://www.pbodas.in/solarvfd.php

Update 1

On 30-March-2022 this VFD and 1HP single phase pump was installed at a farm site in Murbad.

Total of 1600 Watt Solar Panels are used to drive the VFD which is a mixed set as below.
8 x 100 Watt 18 V in series with
(
( 4 x 100 Watt 46 V in series ) 
x 2 such strings in parallel
)

It was seen that pump delivers 3000 to 3600 LPH water at about 30 feet total head, panel side voltage found to be in the order of 300 to 330 VDC, the VFD appropriately keeps regulating the output frequency from 35 to 50 Hz in order to maximize the solar energy generation from the panels and the VFD output voltage was seen to be in range of 160 to 220 VAC.

Long term trial run is planned and results will be published.

Video of the VFD in operation and solar panels used.
Water flow from the pump

Categories
Community Work Solar Energy

Unused Solar Panels – A Proposal

Introduction

We see solar panels installed at various places but not in use due to various reasons like

  • Cables broken
  • Battery not existing or damaged / end of life
  • Devices powered from the panels no more existing or damaged beyond repairs.
  • Few from the set of panels are damaged / glass broken.

These panels are in various sizes starting from as small as 20 watt to 250 or 300 watt per panel and in numbers ranging from 1 to 8 or 12 at any one given site.

Such installations are a common sight in rural areas, in form of Grampanchayat Solar Street Lights, and at Z P Schools where a battery based solar electric system was previously installed. Such ZP school systems, as far as we have seen, are in range of 1 to 2 KW solar panels capacity and provided with fairly large size batteries.

Besides providing power in case of outage of electricity from MSEDCL, these solar systems were seemingly intended to supply daily electricity to the school and in turn reduce the consumption and to lead to lower or zero bill charges every month.

Present Situation

At the ZP schools where a battery based solar system has been installed, most often, after 2-3 years if not less, the useful life of the original supplied battery has expired and there are no arrangements to procure a new set of batteries.

In such cases the existing battery can not store the electricity generated by the panels and thus the school has to consume electricity from the grid through the energy meter provided by MSEDCL.

The connection provided to ZP schools by MSEDCL often is set to have a tariff category named LT Public Services Govt. Education. This tariff category has a monthly fixed charge (स्थिर आकार ) of 343 INR, which means that even if there is no energy consumption in a month, the school needs to pay this much amount towards electricity bill every month.

To summarize, such schools do have solar panels and dead batteries and on the other hand end up paying electricity bill every month.

Most schools need to pay bill from their funds whatever available or rely on Grampanchayat team to pay the bills. It is more often meticulous followup and related hassles of potentially untimely payments, sometimes leading to disconnection of electric supply to the school.

Proposal

We propose that such sites are best suited for using the existing panels in a net metering arrangement with MSEDCL for the school.

We have carried out a survey to know what is the most important concern of the school teachers when it comes to electric supply, and below are the findings from schools in Murbad taluka of Thane district.

Survey Results

ConcernVotes
महावितरणकडून तांत्रिक
कामांमुळे/दोषामुळे
काही कालावधीसाठी
वीजपुरवठा खंडीत होणे
– ह्यापासून मुक्तता आवश्यक
6
वीजबिल भरण्याची अनियमितता,
कटकट, खिशाला कात्री,
निधीची कमतरता, बिल ना
भरल्यामुळे  वीजपुरवठा खंडीत
केला जाण्याची भिती 
– ह्यापासून मुक्तता आवश्यक
86
As can be seen the majority of survey participants have expressed an opinion that reduction in the monthly electric bills is more important.

Proposal Details

As a part of net metering arrangement, there is no need to install/maintain any batteries, electricity units generated from solar panels are used internally for school consumption and any excess are exported to electric grid.

The net metering approach involves following steps.

  1. Permission for Solar Net Metering installation is to be formally obtained from MSEDCL for the consumer number of the school, through the online application form, application fees 590 INR need to be paid.
  2. Existing solar panels are used to produce electricity.
  3. If needed, the support structure for the panels may have to be reconstructed, approx cost 10000 INR.
  4. DC electricity generated by panels is converted to AC power using a Solar Grid Tie Inverter, approx cost 23000 INR. The inverter is the only component that may need servicing in a very rare case, but comes with a 5 years warranty.
  5. A Generation meter is installed which records the electricity units produced by the solar panels. Approx cost 1200 INR.
  6. A Net meter is installed to measure the units Imported from and Exported to the MSEDCL grid, approx cost 2800 INR.
  7. Necessary safety devices (lightening arrestor, DCDB, ACDB, cables) are installed, approx cost 8000 INR
  8. Net Meter is provided to MSEDCL for testing, fees 590 INR
  9. Net Metering agreement as per standard content given by MSEDCL is prepared and printed on 200 INR stamp-paper to be handed over to MSEDCL.
  10. MSEDCL, after site inspection, will hook up the net meter replacing the old meter.
  11. Solar readings are then captured regularly by MSEDCL staff and billing as per the readings is initiated by MSEDCL as standard process.

As can be seen a total expenditure of about 45000 INR is necessary for a 2 KW system with existing panels to be put to use.

Benefits

  • Near 0 amount of monthly power bill and no more fear of power disconnection for school.
  • Utilization of an important asset which otherwise would have simply been a waste/idle, namely the solar panels.
  • Green energy initiative put to practice.
  • All of this for about 20+ years, thus saving money for the Grampanchayat.

Sample Installation

Starting in early 2021, and funded by Malati Vaidya Smruti Trust, a solar net metering installation has been successfully completed for consumer number 019000002570, Z.P. School, Milhe, Mhasa Dhasai Road, Murbad.

2 KW old panels were available from a not-in-use solar pump in custody of the Grampanchayat, who handed over the panels to school for the solar net metering project.

Just rececntly solar billing has started and school is seeing excess units exported to MSEDCL, these will be converted to monetary credit in the electricity bill for the school in month of March or April. Thereafter the credit amount will get utilized to pay off for the monthly fixed charges of subsequent months.

Request For Support

We seek contributors and donors to fund such projects and thus put to use the idling infrastructure (mainly the solar panels) and help the schools reduce their electric bills as much as possible.

Thank you.

https://www.pbodas.in/

Categories
DIY Energy Saving Environment Solar Energy Water

Skid Mounted Mini Pump

For irrigation of small farms where water source is available nearby (either an open well, pond, lake or any such water body) it is possible to use small pumps and operate them on solar panels.

छोटे खेतों की सिंचाई के लिए जहां पानी का स्रोत पास में उपलब्ध है (या तो एक खुला कुआं, तालाब, झील या ऐसा कोई जल निकाय) छोटे पंपों का उपयोग करना और उन्हें सौर पैनलों पर संचालित करना संभव है।

These pumps are easily available at reasonable prices online as well as in local market in most of the cities and small towns accessible to farmers. They are used very commonly in battery operated backpack sprayers used for pesticides.

ये पंप अधिकांश शहरों और छोटे शहरों में ऑनलाइन और साथ ही स्थानीय बाजार में उचित मूल्य पर आसानी से उपलब्ध हैं। वे आमतौर पर कीटनाशकों के लिए उपयोग किए जाने वाले बैटरी चालित बैकपैक स्प्रेयर में उपयोग किए जाते हैं।

This post explains some important aspects of this type of pumps for use at small irrigation sites.


यह पोस्ट छोटे सिंचाई स्थलों पर उपयोग के लिए इस प्रकार के पंपों के कुछ महत्वपूर्ण पहलुओं की व्याख्या करता है।

Such a pump is run by a DC motor and has a PVC block head where positive displacement of water is achieved by action of miniaturized pistons inside the block.


ऐसा पंप डीसी मोटर द्वारा चलाया जाता है और इसमें पीवीसी ब्लॉक हेड होता है जहां ब्लॉक के अंदर छोटे पिस्टन की क्रिया द्वारा पानी का दबाव बढाया जाता है।

A pump having single motor is often priced at 550 to 650 INR and delivers upto 3 LPM water and claims to generate pressure of 70 PSI or 5 Bar i.e. upto 50 meters of height.

सिंगल मोटर वाले एक पंप की कीमत अक्सर 550 से 650 रुपये होती है और यह 3 लिटर प्रति मिनिट तक पानी दे सकता है और 70 पीएसआई या 5 बार यानी 50 मीटर ऊंचाई तक का दबाव उत्पन्न करने का दावा करता है।

Pump with twin motor is also available and priced at 1000 INR, delivers 5 to 6 LPM of water at similar pressure.

 दो मोटर वाला पंप भी उपलब्ध है और इसकी कीमत लगभग 1000 रुपये है, समान दबाव पर 5 से 6 लीटर पानी की आपूर्ति करता है।

Next two images show a single motor and dual or twin motor pump.

अगली दो छवियां एकल मोटर और दोहरी या जुड़वां मोटर पंप दिखाती हैं।

The DC Motor used is a DC motor with brushes and follows a standard specification named as 775 motor, some details can be found here.

https://somanytech.com/what-is-775-motor/

The motor can be operated over a wide range of DC supply voltage (6 to 36VDC) but the pump manufacturers normally mark the pump for operation in range of 12 to 14.5 VDC only.

We have installed such pumps at a couple of sites and safely connected to solar panels of 12VDC nominal (or 18VDC MPPT voltage). The motor of the pump nicely works with the electricity generated by solar panel during the daytime. As the intensity of sunlight changes throughout the day, the output flow of water varies and is acceptable for the irrigation purposes.

Inlet and outlet of the pump is however a non-standard (or at least not easily available) tubing size. Most suppliers provide a PVC/HDPE tube with threaded PVC nut to attach to the pump outlet nozzle, but the connectors with standard pipe sizes (say 0.5 or 1 inch nominal bore pipe) are difficult to find.

We have used a typical nozzle connection seen in pictures and created a simple skid mounted assembly of this type of pumps, eiether one pump on the skid or 2 on the skid as per the requirements.

With 2 pumps on the skid it is seen that 150 to 200 watt panels are adequate for operation throughout the day. For single pump a panel of 75 to 100 watt is appropriate.

Next few images explain the mounting approach we have used and is only a suggestion. Any suitable alternative can be followed that meets the needs and materials availability at the installation site.

Single Pump Skid

Dual Pump Skid

Front view of the pump skid with inlet and outlet pipes on left side.

Seen from top at an angle / 3-D view.

Left Side View

Rear View

Right Side View

Top View

Important Instructions

  • Pump and motor must never be submerged in water and water must not get into the motor.
  • DC power supply polarity needs to be correctly followed. Green wires to be connected to negative terminal of the battery or solar panels, and red wire to positive terminal.
  • DC supply voltage must never exceed 18 volts.
  • In no case, AC supply / mains supply shall be applied to the motor, it is hazardous besides the fact that it will permanently damage the motor.
  • Testing of pump without water by supplying DC power for a second or say two seconds is ok, but must not run the motor for longer duration without water.
  • At the inlet pipe a suitable filter in form of nylon mesh is highly recommended. The internal piston mechanism of the pump is too small to get clogged by smallest of the particles.
  • This type of pump can generally start from dry run and can self prime in a few seconds, but if it does not do so, please do not run it dry for long time. Instead open the nozzles and check if any clogging or blockages. Try to pull water from outlet nozzle or pipe by sucking the air.
  • The pump can lift water from upto 5-6 feet on the suction side, however it is better to keep the suction pipe length as small as possible.
  • It is recommended to install a footvalve at end of the suction pipe submerged inside the water, it is best to attach a filter mesh around the footvalve.
  • Make sure that the pump skid is mounted on a sturdy platform or base. Alternatively pump can be suspeneded firmly inside an openwell clearly above the water level.
  • Use solar panels of 12VDC nominal voltage only, any higher voltage panels if connected to the pump will damage the same. It is better to first check the nameplate on the backside of the solar panel before connecting for the first time. The nameplate should read 12VDC nominal and/or 17-18 VDC MPPT or maximum power voltage.
  • Single pump skid is suitable to operate with 75 to 100 Watt panel and dual pump skid with 150 to 200 Watts. Excessively higher wattage of the solar panels must be avoided.
  • This type of pump is supposed to be used for intermittent duty only however through our experimentation in actual sites, we find that using the pump every day for 3 to 5 hours is fine.
  • Connect the outlet pipe with suitable coupling or union with the delivery pipe to be arranged at the site to suit the distance of the final delivery location away from the water source.
  • Ensure that the inlet and outlet pipe connections do not lead to forces on the pipes or the skid.
  • If in doubt please reach out to us through email or phone.
Demonstration of 3 pumps at a site in murbad

Update on 21-Sep-2022

We have taken measurements of the pressure and flow generated from this type of mini pump and the videos below are useful to understand the performance.

It was seen that when operating with a 16VDC power adapter one twin pump could produce 2 Bar pressure (20 mtr water column equivalent).

At 1.5 bar the pump delivered 180 LPH and at 1.0 bar the pump could deliver 300 LPH of water flow.

Categories
Solar Energy

घरगुती वापरासाठी सौर विद्युत प्रकल्पाचा आराखडा

प्रकल्पाची उद्दीष्टे


सोलर पॅनल च्या सहाय्याने वीज निर्मिती करून त्या विजेचा वापर घरामध्ये करता यावा यासाठी महावितरणच्या नेट मीटरिंग पॉलिसीनुसार प्रकल्प सुरू करणे.

विजेचे बिल जवळपास शून्य रूपये (स्थिर आकाराव्यतिरिक्त – वहन आकार, वीज शुल्क इत्यादी घटक धरून) यावे यासाठी सोलर पॅनेल्सची आवश्यक ती क्षमता ठरविली जाईल.

प्रकल्प उभारण्याचा प्रारंभिक खर्च पार्टिसिपेटरी पद्धतीने केला जाईल. त्यासाठी सेवाभावी संस्था आणि ज्या घरांमध्ये वीज वापरावयास द्यावयाची आहे त्यांच्याकडून काही प्रमाणात निधी उभारला जाईल.

प्रकल्पाचा दरमहा येणारा खर्च (यामध्ये प्रामुख्याने महावितरणला भरावयाच्या वीज बिलाची रक्कम समाविष्ट आहे) वापरकर्त्यांकडून भागविला जाईल. या प्रकल्पामध्ये बॅटरीची आवश्यकता नसते त्यामुळे दर दोन-तीन वर्षांनी बॅटरी बदलावी लागते तो खर्च इथे लागू होणार नाही.

या प्रकल्पाचा फायदा असा की वापरकर्त्यांना विज बिल खूप कमी येईल आणि त्यामुळे वीज बिल भरण्याची टाळाटाळ करण्याचे प्रमाण बरेच कमी होईल, अशा पद्धतीने हे महावितरण साठी सुद्धा सोयीचे राहील.

प्रकल्पाची संकल्पना

दोन किलोवॅट इतक्या क्षमतेचा सोलर नेट मीटरिंग प्रकल्प करावयाचा आहे. याचा खर्च साधारणपणे ९० ते ९५ हजार रुपये इतका होतो, यामधून दरमहा 210 युनिट इतकी घरगुती वापराची (सिंगल फेज) वीज उपलब्ध होते.

महावितरणच्या LT I (B): LT Residential या टेरीफप्रमाणे 210 युनिट साठी एकूण बिलाची रक्कम 1441 रूपये अधिक 102 रुपये स्थिर आकार (1543 रूपये) इतकी होईल. प्रतिवर्षी वीज बिलामध्ये 17292 रुपयांची बचत होईल.

या हिशोबाने प्रकल्पाचा खर्च साधारण साडे पाच वर्षांमध्ये वसूल होईल आणि त्यापुढे 18 ते 20 वर्षे मोफत वीज उपलब्ध होत राहील, यामध्ये महावितरण’कडून येणारे वीज बिल (ज्यामध्ये प्रामुख्याने फक्त स्थिर आकार असेल) मात्र दरमहा भरत राहावे लागेल.

प्रकल्पासाठी लागणाऱ्या सामग्रीचा तपशील

या प्रकल्पाकरीता खालील घटक / सामग्री / यंत्रणा आवश्यक असतात, दिलेली किंमत २ किलोवॅट क्षमतेसाठी आहे

  • सोलर पॅनेल्स – ४६००० रुपये
  • ग्रीड टाय इन्व्हर्टर – २३००० रुपये
  • वाहतूक खर्च – ४००० रुपये
  • विजेचा मीटर (नेट मीटर आणि जनरेशन मीटर) – ६००० रुपये
  • एम सी बी स्विचेस, केबल्स, इत्यादी – ७००० रुपये
  • पॅनल बसवण्यासाठी आधाराचे स्ट्रक्चर – ३०००
  • वीजमंडळाची वाढीव लोड फी, सोलर अर्जाची फी आणि मीटर तपासणी फी – ५००० रुपये
  • इंस्टॉलेशन चार्जेस – सहभागामधून करावयाचे असल्यामुळे ० रुपये धरले आहेत.

देखभाल दुरुस्तीविषयी

ह्या प्रकल्पामध्ये बॅटरी नसते म्हणून बॅटरीचे पाणी तपासणे किंवा तत्सम दुरुस्ती लागू होत नाही. तसेच दर २ ते ३ वर्षानी बॅटरी बदलण्याचा खर्च करावा लागत नाही.

पॅनल वर जमा होणारी धूळ १०-१५ दिवसामधून एकदा सकाळच्या किंवा संध्याकाळच्या ऊन कमी असेल अश्या वेळी पाण्याने धुवून काढायला हवी.

दगडफेक आणि चोरी यापासून पॅनलचे संरक्षण करायला हवे. ह्या प्रकल्पाच्या उपयोगितेच्या अनुभवातून सामाजिक जाणीव निर्माण होईल तसतसे हे प्रकार बंद होतील.

याव्यतिरिक्त कुठलाही देखभाल दुरुस्तीचा खर्च नाही .

समूहयोजना

मोठ्या कुटुंबासाठी, ज्यांची २ – ३ – ४ स्वतंत्र घरे आहेत परंतु जवळजवळ किंवा एकत्र असतील त्यांनी हा प्रकल्प राबवल्यास एक विजेची जोडणी सोलर प्रकल्पासह घ्यावी. जेथे दरमहा विजेचा वापर खूपच कमी किंवा नगण्य असेल तेथे हा प्रकल्प तितकासा किफायतशीर होणार नाही. साधारणपणे दरमहा १८० किंवा अधिक युनिटे वापर असेल तर हा प्रकल्प खूपच सोयीचा आहे.

प्रकल्प बसवण्याच्या खर्चाची रक्कम योग्य आणि शक्य त्या मार्गाने गोळा करून प्रकल्प कार्यान्वित करता येईल.

त्यानंतर दरमहा वीजमंडळाकडून बिल येईल ते वापरकर्त्यांनी विभागून वाटून घ्यावे आणि बिल भरणा करावा.

वीज बिलाची रक्कम कशी ठरविली जाते?

त्या त्या महिन्यामधे सोलर पॅनल मधून निर्माण झालेली वीजेची युनिटे आणि घरामध्ये प्रत्यक्ष वापर झालेली वीजेची युनिटे यामधील फरकानुसार बिल ठरविले जाते.

एखाद्या महिन्यात वीजनिर्मिती जास्त झाली आणि विजेचा वापर कमी झाला तर जास्तीची युनिट आपल्याला पुढच्या महिन्यात वापरण्यासाठी उपलब्ध होतात.

Categories
Solar Energy

सौर ऊर्जा आणि आपण – ३

भाग ३ – बॅटरीवर आधारीत सौर ऊर्जा

Part 3 – Battery based Solar Energy

याआधीच्या भागामध्ये आपण घरगुती वापराच्या विजेच्या युनिट बद्दल माहीती करून घेतली. आता आपण पाहूया की सौर विजेचा पर्याय कसा काय आहे ते.

In previous articles we discussed about the units of electricity for household usage. Now we will see how can solar electricity be useful to us.

सोलर पॅनल वापरून वीजनिर्मिती करता येतेच, परंतु सौर ऊर्जेची उपलब्धता दर दिवशी आणि ऋतुमानाप्रमाणे बदलत राहते, इतकेच कशाला, निरभ्र लख्ख सूर्यप्रकाश देणारे आकाश केवळ ५ – १० मिनिटांमधे ढगांनी व्यापले जाऊन सूर्यप्रकाश अचानक कमी होतो. त्यामुळे सोलर पॅनेल्स मधून निर्माण होणारी वीज ही सततच सूर्यप्रकाशाच्या तीव्रतेनुसार कमी जास्त होत राहणार. थोडक्यात काय तर सौरविजेची उपलब्धता आणि आपल्या घरामध्ये त्या त्या वेळी किती वीजवापर सुरु असेल ह्या दोन गोष्टींचा ताळमेळ राहात नाही. याउलट वीजजाळ्यामधून आपल्याला हवी तेव्हा आणि हवी तितकीच वीज वापरायला घेता येते.

Though it is very much possible to generate electricity using solar panels, the instantaneous availability of solar electricity varies every day and across seasons. In fact even on a given day, the clear sky can suddenly turn cloudy and due to reduced sunlight, the solar electricity generation will come down. Thus the solar electricty generated at any time will keep fluctuating based on sunlight. In short there is very less likely to be a match between the solar electricity generated and the electricity needed for consumption. On the other hand if we consume electricity from the electric grid, it can, at all times, supply as much and only that much electricity being consumed.

उदारणार्थ खालील आलेखामध्ये सकाळी साडेसात वाजल्यापासून सायंकाळी साडेपाच वाजेपर्यंत सौरवीजनिर्मितीचे प्रमाण पहायला मिळते आहे. एकतर सूर्य जसा डोक्यावर येऊ लागतो तसे निर्मिती वाढते, परंतु अधूनमधून ढगाळ हवामानामुळे वीजनिर्मिती अचानक कमी झाल्याचे स्पष्टपणे दिसते आहे.

दिनांक – ३० सप्टेंबर २०२० / Date – 30-Sep-2020

ठिकाण – ठाणे ४००६०२ / Place – Thane 400602

सौर पॅनल क्षमता – ४८० वॅट / Solar Panels Capacity – 480 watt

उभा अक्ष – य – वीजनिर्मिती वॅट मधे / Vertical Axis Y – Electricty generated Watts

आडवा अक्ष – क्ष – वेळ तास:मिनिटे / Horizontal Axis X – Time HH: MM

The graph shows how the solar electricity generation varies over time on a typical day.

सौरवीज आणि वीज जाळ्यातली (ग्रीडमधून मिळणारी) वीज ह्या दोघांमध्ये हा मुख्य फरक आहे – हा मुद्दा सतत लक्षात ठेवावा लागतो .

म्हणून सोलर पॅनल मधून निर्माण होणारी वीज साठवून ठेवण्याची आणि नंतर आवश्यकतेनुसार वापरायला मिळेल अशी काहीतरी सोय अत्यावश्यक आहे.

Solar electricity and grid electricity are drastically different from each other in this aspect of availability. and this point needs to be remembered at all times.

Hence it is required that there has to be a way to store electricity generated from solar panels and later make it available for use when needed.

वीज साठवण्याचे सोपे साधन म्हणजे बॅटरी किंवा विजेरी.

ह्यामध्ये वेगवेगळ्या रासायनिक द्रव्यांचा अथवा संयुगांचा आणि काही ठराविक धातूंच्या पट्ट्यांचा वापर करून वीज साठवण्याची क्षमता निर्माण केलेली असते.

बॅटरी चार्ज केली जाते तेव्हा बाहेरून पुरवलेली वीज / विद्युत प्रवाह वापरून एका विशिष्ठ प्रकारची रासायनिक अभिक्रिया होते आणि बॅटरीमध्ये ऊर्जा साठविली जाते. याउलट जेव्हा बॅटरीद्वारे एखादे विजेचे उपकरण चालवले जाते तेव्हा विरुद्ध प्रकारची रासायनिक क्रिया होते आणि बॅटरी डिस्चार्ज होते किंवा उतरते. जेवढी ऊर्जा साठवलेली असेल त्याप्रमाणात ऊर्जा वापरायला घेऊ शकतो.

ह्या प्रकाराला चार्ज आणि डिस्चार्ज सायकल असे म्हटले जाते.

साहजिकच जितक्या मोठ्या प्रमाणात वीज साठवून ठेवायची असेल तितकी मोठ्या आकाराची (आणि किमतीचीदेखील) बॅटरी वापरणे आवश्यक असते. कुठल्याही बॅटरीचा महत्वाचा भाग हा असतो की – बॅटरी पूर्णपणे निरुपयोगी होईपर्यंत किती वेळा चार्ज आणि डिस्चार्ज करता येईल. बॅटरी बनवण्याच्या तंत्रज्ञानानुसार आणि प्रकारानुसार ज्या काही चार्ज-डिस्चार्ज सायकलची संख्या शक्य असते तितकी वापरून झाली की बॅटरी निकामी तरी होते किंवा अतिशय कमी क्षमतेने काम करू लागते.

चांगल्या दर्जाच्या बॅटरीला चार्ज-डिस्चार्ज सायकल खूप जास्त असायला हव्यात.

आजकाल विविध प्रकारच्या बॅटरी उपलब्ध आहेत.

त्यामध्ये बऱ्याच काळापासून स्थिरावलेला आणि प्रचलित प्रकार म्हणजे लेड एसिड बॅटरी –

ही खूप जड आणि जाड असते, द्रवरूपात आम्ल भरलेले असते त्यामुळे जेथे बॅटरी एकाच ठिकाणी कायमस्वरूपी ठेवायची आहे फक्त तेथेच ही सोयीची होते. तुलनेने किंमत कमी आहे, परंतु हिचे आयुर्मान / चार्ज-डिस्चार्ज सायकल्स सुद्धा कमी असतात.

दुसरा अलीकडच्या काळात प्रचलित होत असलेला प्रकार म्हणजे लिथियम बॅटरी, वजनाने हलकी आणि जास्त आयुर्मान – अर्थातच महाग.

The commonly known approach to store electricity is a battery which is based on chemical reactions between metals/non-metals and acid or such liquids. During the charging process a specific chemical reaction happens and electric energy is stored in chemical form. Later when the electricity is consumed, a reverse chemical reaction occurs and battery discharges or drains.

Such a process is called as one charge-discharge cycle. After the permissible charge-discharge cycles are exhausted, the battery goes almost dead/useless and needs to be replaced.

Obviously a good battery needs to have large number of such charge-discharge cycles and it needs to have large enough the storage capacity based on usage requirements.

There are two popular battery types

Lead Acid: An old timer, heavy, contains acid in liquid form, good for stationary applications, relatively lower priced but also less number of charge-discharge cycles.

Lithum Based: Relatively new, light weight, usable on the move, costlier but also supports more charge-discharge cycles.

बॅटरीच्या क्षमतेकरीता विद्युतभार (व्होल्टेज) आणि प्रवाहक्षमता (अँपिअर-अवर ) अशी दोन परीमाणे प्रचलित आहेत.

उदाहरणार्थ : घरातील इन्व्हर्टर साठी १२ वोल्ट आणि १८० अँपिअर-अवर ची एखादी बॅटरी सामान्यतः बसविलेली पाहायला मिळेल.

सोप्या भाषेत सांगायचे तर अशी बॅटरी १२ वोल्टवर चालणाऱ्या उपकरणामधून १८० अँपिअर इतका करंट एक तासभर प्रवाहित करु शकेल.

किंवा १८ अँपिअर १० तासाकरिता

किंवा २ अँपिअर ९० तासाकरिता

आणि अश्या प्रकारे १२ x १८० = २१६० वॅट अवर = २.१६ के डब्ल्यू एच (KWH) इतकी विद्युत ऊर्जा ही बॅटरी साठवून ठेवू शकेल आणि हवी तेव्हा पुरवू शकेल.

मात्र हे असे करताना बॅटरी चे एक चार्ज आणि डिस्चार्ज सायकल संपले असे होईल.

Typically a battery is specified by its voltage and current rating as an example, a household inverter battery would be a 12 VDC 180 Amp-Hour capacity. That means it can push 180 ampere current through an electrical appliance operating at 12V for one hour, or 18 ampere for 10 hours or 2 amperes for 90 hours.

This way such a battery can store and supply 12×180 = 2160 watt-hour = 2.16 KWH of electrical energy.

अशी एक बॅटरी घेऊन आपण तिला सोलर पॅनल मध्ये दिवसा सूर्यप्रकाशात निर्माण होणाऱ्या विजेने चार्ज करूया आणि सूर्यप्रकाश नसेल तेव्हा (सकाळी, संध्याकाळी आणि रात्री ) गरजेनुसार बॅटरी मध्ये साठवलेल्या विजेचा वापर करूया.

असे गृहीत धरलेले आहे की पॅनल मध्ये निर्माण होणारी वीज आणि आपल्याला दिवसाभरामध्ये संपूर्ण २४ तासांमध्ये वापरण्यासाठी लागणाऱ्या वीजेचे प्रमाण हे एकमेकांशी साधारणपणे मिळतीजुळते आहे /असेल.

आणि अशी ही बॅटरीवर आधारित प्रणाली / सिस्टीम दररोज आपल्याला वीजपुरवठा करीत राहील. दररोज २ युनिट इतका वीजवापर असेल आपल्या बॅटरीच्या ०.७५ ते १ चार्ज डिस्चार्ज सायकल दररोज वापरल्या जातील.

Let us consider that we take such a battery and set it up to get charged by solar panels in the daytime. We consume the stored electricity during the time when sunlight is not avaialble (early morning, evening and night). It is assumed that the battery and solar panels are so selected that the solar electricity generated and electricity needed for conumption is more or less matched to each other. If the daily consumption is 2KWH then such a battery would end up in depletion of its 0.75 to 1 charge-discharge cycles.

ह्यामध्ये समस्या अशी आहे की एका वर्षाच्या वापरानंतर सुमारे २०० ते ३५० चार्ज डिस्चार्ज सायकल संपून गेलेल्या असतील, आणि जरी ५०० सायकल क्षमतेची बॅटरी (लेड ऍसिड प्रकारातली ) असली तरीदेखील दीड ते दोन वर्षांमध्ये ती जवळजवळ निकामी होऊन नवी बॅटरी बसवायची (आणि तितका म्हणजे १०००० ते १५००० रुपये इतका खर्च पुन्हा करावा लागण्याची) वेळ येईल.

The problem is – after an year of usage in this way, the battry would have lost its 200 to 350 charge-discharge cycles, and even if a battery with 500 cycles is installed (typically a good quality and moderately costly variant) it will be almost dead within 2 years. Then it needs to be replaced at a cost of about 10000 to 15000 INR.

त्याऐवजी लिथियम प्रकारची बॅटरी असेल (जी सुमारे १५००-२००० चार्ज डिस्चार्ज सायकल देऊ शकते आणि निर्माते तरीही फक्त ३ ते ४ वर्षांची वारंटी/ग्यारंटी देतात) तर ती ५ ते ६ वर्षे वापरता येईल, आणि नंतर नवी बॅटरी बसवते वेळी लेड ऍसिड च्या तुलनेत ३ पट जास्त किमतीला घ्यावी लागेल.

If instead a lithum based battery is used (which has 1500 to 2000 cycles but still a warranty of 3 to 4 years) will run for about 5 to 6 years. And then when a new battery needs to be installed, it will cost almost 3 times more as compared to a lead-acid battery.

तात्पर्य – तर दीर्घकालीन विचार केल्यास बॅटरीवर आधारित सोलर विद्युत ऊर्जा प्रणाली आर्थिक दृष्ट्या परवडणारी नाही.

Conclusion : In long term a battey based solar electric system is not financial viable.

आपल्याला इमर्जन्सी म्हणून एखाद्या उपकरणाला वीजपुरवठा करणे गरजेचे असेल तर मात्र बॅटरी वर आधारित सिस्टीम वापरणे अपरिहार्य ठरेल.

As an emergency requirement if any device needs to be always up and running then a battey based system is an unavoidable option.

तर मग ह्याला एखादा चांगला पर्याय आहे का? पुढील भागामध्ये पाहूया.

So then is there any better alternative to this? we will see in next part.

Categories
Solar Energy

सौर ऊर्जा आणि आपण – २

भाग २ – घरगुती वापराची वीज

Part 2 – Electicity for Household Use

घरात आपण वापरतो ती वीज आपल्याला वीजमंडळाच्या वीजजाळ्यातून (इलेक्ट्रिक ग्रीडमधून ) मिळते.

The electric energy that we use in our households is available to us from the electric grid of the supply company.


वीजजोडणी १ किंवा ३ फेज ची असते, साध्या वापरासाठी १ फेजचा वीजपुरवठा पुरेसा होतो, परंतु जास्त वापर करणारी उपकरणे जसे की मोठ्या क्षमतेचे पंप , यंत्रसामग्री इत्यादी साठी ३ फेज पुरवठा सोयीचा होतो .

The electric connection is either 1 phase or 3 phase, for small scale household usage single phase connection is adequate, but for large sized pumps and equipment a 3 phase supply is better and recommended.


आपण वापरतो त्या विजेचे बिल आपल्या वापराच्या युनिट नुसार वीजमंडळ दरमहा आपल्याला देते आणि त्याचा भरणा वेळेवर न केल्यास आपली विजेची जोडणी खंडीत करण्याचे अधिकार वीजमंडळास असतात.

The monthly electric bill is generated based on the units of electricity that we use, if not paid within stipulated time, the electric supply company can disconnect the electric supply to the consumer.


वीजवापर मोजण्यासाठी एक मीटर बसविलेला असतो आणि त्यावर आपल्या विजेच्या वापराची संख्या के-डब्ल्यू-एच (KWH) (सर्वसामान्यपणे युनिट असे म्हटले जाते) मध्ये सतत दाखविली जाते.

To measure the consumption of the electricity, an energy meter is installed at the premise of the consumer. On the display of this meter, the accumulated consumption of electricity is continiously displayed in KWH units.


आपल्या माहितीकरिता आणि कुतूहल म्हणून आपण आपल्या मीटर वर सतत दाखवल्या जाणाऱ्या आकड्यांचा परिचय करून घेतलेला बरा.

It is a good thing to know the location and details on the display of our own energy meter.


वेगवेगळ्या कंपन्यांचे मीटर थोड्या फार फरकाने विविध प्रकारची माहिती स्क्रीनवर एकामागून एक दाखवत राहतात – दिनांक, वेळ, आतापर्यंत झालेल्या वीजवापराची युनिटे अर्थात के-डब्ल्यू-एच (KWH)

Energy meters from various companies, with small differenece here and there, keep scrolling the information on the display – typically date, time, accumulated energy units KWH used so far till any given point of time.

आता थोडेसे विजेच्या परिमाणा-विषयी (युनिट)

Now let us understand the unit of electricity consumed

सर्व प्रकारच्या ऊर्जेचे परीमाण वॅट हे असते आणि किती वॅट ऊर्जा किती वेळासाठी वापरली ह्याचे परीमाण के-डब्ल्यू-एच (KWH) असे आहे.

All types of energies (rather power or the rate of consumption of energy) is Watt, and how much energy used for how long is often expressed as KWH units.

तर अश्या प्रकारचे १ युनिट म्हणजे नक्की किती ऊर्जा?

So how much really is a 1 KWH?

तर १०० वॅट चा एक दिवा १० तास सुरु ठेवला तर १ युनिट वीज वापरली जाते.

If we operate a 100 watt light bulb for 10 hours, it is 1000 Watt Hour or 1KWH.

किंवा १००० वॅट (१ किलोवॅट) ची इस्त्री १५ मिनिटे (एक चतुर्थांश तास) वापरली तर ०.२५ युनिट वीज वापरली जाते.

If we use an electric iron of 1000 watt capacity, for 15 minutes, then it is 1000×15/60 = 0.25 KWH units.

किंवा २००० वॅट चा पाणी तापवायचा रॉड हीटर अर्धा तास वापरला तर १ युनिट वीज वापरली जाते.

An electric rod type immersion water heater of 2000 watt if used for half an hour then 2000×0.5=1000 Watt Hour or 1 KWH units are consumed.

ह्या पद्धतीने आपण आपल्या घरातल्या विविध उपकरणांचा जितका वेळ वापर केला जातो त्यावरून विजेच्या युनिटांचा अंदाज किंवा गणित करू शकतो.

Going by this simple calculation we can determine the approximate consumption of electricity in our home on a daily or monthly basis.

वीजवापरासाठी वीजमंडळ वेगवेगळे आकार (चार्जेस) लागू करते ,जसेकी….

Electricity company charges various rates under different heads of charges as below.


स्थिर आकार – कितीही कमी अथवा जास्त वीज वापरली तरी ही ठरावीक रक्कम दरमहा बिलामध्ये घेतली जाते, सिंगल फेज साठी सध्याचा स्थिर आकार ८० ते ११० रुपये आहे.

Fixed Charges – No matter how much electricity the consumer uses in a month, this charge will always be applied in every bill. As of now this is 80 to 110 INR per month for a single phase connection.


वीज आकार – हा आकार मुख्यत्वे वीज वापरासाठीच आहे
Electricity Charges – This is the charge directly applicable for the units of electricity consumed.

वहन आकार – मंडळाच्या वीजवाहिन्यांचे जाळे वापरून आपल्याला वीज मिळते, त्यापोटी द्यावा लागणार आकार
Wheeling or Transmission Charges – This is in a way the charges for providing electricity at a location away from the point of generation, basically the transmission related charge/cost.

इंधन समायोजन आकार – इंधनाचे दर कमी किंवा जास्त होतात त्यानुसार हा आकार लावला जातो

Fuel adjustment charges – This is levied due to changes in the cost of fuel that goes into generating the electricity in the power plants.

वीज शुल्क – वीजवापराचे शुल्क

Energy Charges – Similar to electricity charges, but just a different charge head.

वीज विक्री कर – वीजविक्री करताना लावावयाचा कर
Electricity Tax on Sale – Tax as a part of electricity sales by the supply company to the consumer.

ह्यातील स्थिर आकार वगळता इतर सर्व आकार वीजवापराच्या युनिट वर अवलंबून असतात, अर्थातच जितकी युनिट जास्त वापरली जातील तितके हे सर्व आकार त्या प्रमाणात लागू होणार.

Out of the various types of charges, all charges except Fixed charges are directly proportional to the units of electricity consumed. In a way these are all variable charges and will be higher in propotion to the units consumed.


त्यातही युनिटच्या पायरीपद्धतीने दर-आकारणी केली जाते ०-१०० युनिट ३ रुपये प्रति युनिट, त्यापुढील युनिट ला १०१ -३०० युनिट मध्ये गेल्यास ६ रुपये प्रति युनिट असे चढे दर लागू होतात.

Variable charges are mostly grouped in increasing slabs of consuption, e.g. 0-100 units 3 INR per unit, 101 to 300 units are charged at 6 INR per unit.


आणि ही दर आकारणी ग्राहकाच्या टॅरीफ (वीजदरतक्ता ) नुसार बदलते, साधारणपणे MSEDCL च्या सर्वसाधारण वीज ग्राहकाला 090 /LT-I (B) Residential 1Ph हा टॅरीफ लागू असतो, परंतु असे अनेक टॅरीफ नेमून दिलेले आहेत आणि त्या त्या प्रमाणे दर आकारणी केली जाते.

This actual rates of various charges are also dependent on the tariff category assigned to the consumer. As an example, for the standard residential consumer, MSEDCL in Maharashtra applies a tariff – 090 /LT-I (B) Residential 1Ph

Categories
Solar Energy

सौर ऊर्जा आणि आपण – १

उर्जाक्षेत्राशी प्रत्यक्ष संबंध नसलेल्या जिज्ञासू नागरिकांना सौर ऊर्जा प्रत्यक्ष कशी वापरायला सुरुवात करता येईल ह्याबद्दल माहिती देणे हे या लेखमालेचे प्रयोजन आहे.

अभिप्राय आणि/किंवा प्रश्न अवश्य लिहावे.

भाग १: सौर ऊर्जेची प्राथमिक माहिती

आपल्याला सौर ऊर्जा प्रामुख्याने दोन तऱ्हेने मिळते, प्रकाश आणि उष्णता.

यापैकी उष्णतेचा उपयोग घरगुती प्रमाणावर पाणी तापवणे किंवा पदार्थ वाळवणे यासाठी केला जातो, तर मोठ्या प्रमाणात किंवा औद्योगिक स्तरावर सूर्याच्या उष्णतेपासून वाफ निर्माण करून त्यावर जनित्रे (टर्बाईन) चालवून वीजनिर्मिती करतात.

सूर्य प्रकाशाचा उपयोग थेट प्रकाश म्हणून तर होतोच, परंतु सूर्यास्तानंतर प्रकाश / ऊर्जा मिळवता यावी यासाठी विशेष योजना करावी लागते.

आपल्या घरात, कचेऱ्यांमध्ये, शेतीमध्ये किंवा कारखान्यांमध्ये विजेचा विवीध प्रकारे करता येऊ शकणारा वापर आणि त्यामुळेच निर्माण झालेले विजेचे महत्व काही वेगळे सांगायची गरज नाही.

वीज किंवा विद्युत-ऊर्जा अनेक मार्गांनी आपल्याला वापरायला सोयीची ठरते, त्यामुळे गेली कित्येक दशके पारंपारिक पद्धती वापरून वीजनिर्मिती सुरु आहे, आणि ह्या पृथ्वीवर विजेचा वापर यथेच्छ सुरु आहे.


पारंपारिक पद्धतींमध्ये कोळसा किंवा जीवाश्म इंधने (पेट्रोलियमजन्य ज्वलनशील पदार्थ) वापरून वीजनिर्मिती केली जाते आणि त्यातून निर्माण होतात – प्रदूषणकारी वायू आणि वातावरणातील प्रतिकूल बदल.

प्रदूषणाला आळा घालण्यासाठी आणि दुसऱ्या बाजूला इंधनांचे संपत चाललेले साठे व त्या अनुषंगाने वाढत चाललेल्या किंमती यावर उतारा म्हणून सौरऊर्जेचा सशक्त पर्याय पुढे येत आहे.

सूर्यप्रकाशापासून थेट वीज निर्माण करू शकणारी सौरविद्युत पॅनेल्स गेल्या बऱ्याच वर्षांपासून उपलब्ध आहेतच आणि निर्मितीप्रक्रीयेतील संशोधन व सुधारणांमुळे पॅनेलच्या किंमती मोठ्या प्रमाणावर कमी होऊन स्थिरावल्या आहेत.

आपल्या घरात वीजमंडळाने पुरविलेल्या विजेला सोलर पॅनल वापरून निर्माण केलेली वीज पर्याय ठरू शकते आणि अश्या प्रकारे सोलर पॅनेल्स बसवून आपले विजेचे बिल देखील कमी करता येऊ शकते.


ह्यासाठी सर्वसाधारणपणे तीन प्रकार उपलब्ध आहेत.

१. बॅटरीचा वापर करून
२. वीजजोडणीचा वापर करून
३. सौरविजेचा थेट वापर

आपण याबद्दलची माहीती क्रमशः घेऊया…….

The purpose of this set of articles is to provide information about how to start using solar energy, to the curious citizens who are not directly related to the energy sector.

Feedback and / or questions are anticipated.

Part 1: Basic information on solar energy

We get solar energy in two main ways, light and heat.

Most of the heat part is used for domestic water heating or drying, while on a larger / industrial scale, electricity is produced by generating steam from the heat of the sun and running turbines.

Sunlight is used as direct light, but special arrangements have to be made to be able to use the energy after sunset.

Needless to say, the ease of use of electricity in our homes, offices, farms or factories and hence the importance of electricity is already very well established.

Electricity or power-energy is convenient for us to use in many ways, so since last several decades electricity is being generated using traditional methods, and there is large scale consumption of electricity common across all countries in the world.

Traditional methods generate electricity using coal or fossil fuels (petroleum based substances) and it leads to release of polluting gases and also results in adverse impact on our climate.

A strong alternative of solar energy is emerging, to curb pollution and, on the other hand, to tackle the depleting fossil fuel reserves and their rising prices.

Solar panels that can generate electricity directly from sunlight have been available for many years, and research and improvements in the manufacturing process has led to a significant reduction in panel prices. As of now the prices are fairly stabilized.

Electricity generated using solar panels can be an alternative to the electricity supplied to our home by the power board and thus installing solar panels can also reduce electricity bills.

There are generally three types of systems available for using solar energy for electricity.

1. Battery based systems

2. Grid connected systems

3. Direct use of solar electricity

We will look at these options in subsequent articles…..

Categories
Community Work Solar Energy

Solar Project for Vanvasi Kalyan Ashramshala…. Part 1

It all started way back in 2017 when in a small discussion with Rahul we thought of contributing for a cause through our own efforts and in a manner which will bring in recurring financial benefits to an establishment such as a school.

Such a known school was at Uttekhol, Mangaon District Raigad of Maharashtra. This is run by Vanavasi Kalyan Ashram, where about 400 students stay in and learn through classical schooling classes + skills training laboratories. Most of the students are from Katkari and Adivasi, Thakur families in Kokan region.

The school requires funds for many types of expenses and one of them is electricity bill of around 100000 INR per year from over 7 different electric consumer connections / meters provided by MSEDCL. This led us to propose a solar grid tie netmetering installation for the school.

And that is is how it all started….